Verbeteren waterkwaliteit in landbouwgebied

  • |

Hogere temperaturen en piekbuien. Voor veel waterbeheerders is het alle hens aan dek om de KRW-richtlijnen te waarborgen. Zo leidt de klimaatverandering tot een toename van uit- en afspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in de landbouwgebieden. Reden voor het Waterschap Hunze en Aa’s, de Provincie Drenthe en Waterbedrijf Groningen om gezamenlijk een project op te zetten binnen de Europese subsidieregeling Interreg, genaamd Top Soil.

Verbeteren waterkwaliteit in landbouwgebied

Bijschrift: Impressie van het stroomgebied van de Hunze.

KRW-richtlijnen
Verreweg het grootste deel van de neerslag valt op het landoppervlak. Voor de Drentsche Aa en Hunze vormt dat niet alleen een probleem voor de kwaliteit van het waterleven, ook voor de bereiding van het drinkwater waarvoor water uit de Drentsche Aa wordt gehaald.

“De opdracht richt zich op de noodzaak om in de toekomst aan de KRW-richtlijnen te blijven voldoen en de drinkwatervoorziening veilig te stellen. Dit doen we door in beeld te brengen in welk landbouwperceel de meeste uit- en afspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen plaatsvindt. Op basis daarvan kan gericht bepaald worden welke haalbare en betaalbare maatregelen de beste kans van slagen hebben”, vertelt projectleider Arnold Osté van RPS die het project in een consortium met Acacia Water uitvoert.

Stroomgebiedsmodellen
Het uitvoeren van een modelstudie vormt de kern van het project. De meest risicovolle landbouwpercelen worden in kaart gebracht door te kijken hoe het gebied geohydrologisch functioneert. Arnold legt uit: “Het gaat om stroomgebiedsmodellen waar zowel het grond- als oppervlaktewatersysteem inzit. Bij de Drentsche Aa onderzoeken we specifiek de effecten van klimaatverandering op de hydrologie en de uit- en afspoeling van fosfor en gewasbeschermingsmiddelen. Bij de Hunze gaat het om fosfor en stikstof. Dit doen we via scenarioberekeningen onder het huidige klimaat, en een toekomstig klimaatscenario. Zo kunnen we uiteindelijk ook de effecten van de maatregelen bepalen.”

Bijschrift: Blokdiagram van de verschillende modulen die gebruikt worden voor de simulaties van water, nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen in de Hunze en Drentsche Aa stroomgebieden.

Open source
Bij de keuze voor de te gebruiken modellen is rekening gehouden met het gebruik van open data en open source. Dit maakt het mogelijk dat derden of het waterschap zelf na afloop van het project met het model verder kunnen. Ook biedt dat mogelijkheden kennis eenvoudiger over te dragen naar eventuele vervolgprojecten.

Draagvlak agrariërs
Het project staat of valt voor een belangrijk deel met een goede communicatie met de agrarische sector. “Om draagvlak bij de agrariërs te creëren, moeten de resultaten van het onderzoek met kaarten en modelberekeningen - hoe geavanceerd ook - herkenbaar voor hen zijn”, legt Arnold uit.

De agrarische sector is overigens ook een bron van data. Zowel over het gebruik van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, als voor de nutriëntenstatus van de bodem. “Daarom bespreken wij de bepaling van risicovolle percelen met betrokken agrariërs ter verificatie van onze waarnemingen. Het vormt als ‘Reality check’ een belangrijk stap in het daadwerkelijk realiseren van maatregelen”, besluit Arnold.

VOLG ONS NIEUWS